Staats academische Capella van Wit-Rusland, genoemd naar G. Shirma.

Achter elk woord van de naam "Staats academische Capella van Wit-Rusland, genoemd naar G. Shirma" schuilt een hele geschiedenis. In feite heeft het heel lang geduurd voordat het nu zó beroemde koor een 'Capella' werd. Aanvankelijk werd er in 1939 in Belostok in opdracht van de regering een Wit-Russisch zang- en dans ensemble opgericht. Aan een vocale groep die hoofdzakelijk bestond uit zangers van het Wit-Russische koor van Vilnius (Litouwen) en dat in 1929 al was opgericht door Grigory Shirma, werd een groep dansers toegevoegd die onder leiding stond van I. Chvorost. Hiermee ontstond het eerste professionele muzikale collectief in de twintigste eeuw in Wit-Rusland
De volgende stap was de omvorming van het ensemble tot het Staatskoor van Wit-Rusland, dat in 1950 in Grodno plaatsvond.
Daarop volgde in 1952 de verhuizing naar Minsk, succesvolle deelname aan de Tweede Decade van de Wit-Russische Kunst in Moskou (1955) en de omzetting van het koor naar Staats Capella van Wit-Rusland. Ten slotte ontving de Capella in 1957 de titel 'academisch'. Na de dood van de oprichter en eerste leider G. Shirma in 1978 ging het koor verder onder diens naam.

Even geleidelijk, stap voor stap, heeft het palet van repertoirestukken zich gevormd en voortdurend uitgebreid. In het begin bestond het repertoire uit bewerkingen van volksliederen, waar ten tijde van de Tweede Wereldoorlog patriotische liederen aan toe werden gevoegd.
In de naoorlogse jaren verbreedde het koor zijn repertoire mede door originele composities van Wit-Russische en moderne Russische componisten.
Met de komst van Ludmilla Efimova werden alle stilistische barrières doorbroken. Capella vertolkt werken uit vrijwel alle tijden en van alle stijlen. Een ereplaats wordt ingenomen door de uiteenlopende geestelijke muziek - van oude Wit-Russische werken en Russische klassiekers (als 'De liturgie van de heilige Johannes Chrisostomos' van Tsjaikovski, de 'Vespers' van Rachmaninov, koorwerken van Bortnjanski, Tsjesnokov, Archangelskij e.a.) tot hedendaagse beroemde westerse meesterwerken ('Requiems' van Mozart, Kerubini, Schuman, Verdi en Brahms, het 'Te deum' van Bruckner, de Missen van Bach en Haydn). Capella neemt de meest complexe hedendaagse partituren onder handen en presenteert het publiek de premières van bijna alle belangrijke werken van Wit-Russische componisten (O. Janchenko, A. Bondarenko, L. Shleg, E. Poplavski, O. Hodosko) en laat hen kennismaken met filosofisch intelligente composities van S. Taneev, Mahler, Hindemith, Schoenberg en Shostakovitch.
Enige jaren geleden verscheen op het repertoire van de erfgenamen van Grigory Shirma zelfs een opera. De leden van Capella toonden hun artistieke gaven als acteurs en namen deel aan een opvoering van de opera 'Faust', geschreven naar het libretto van Goethe zelf door een vertegenwoordiger van het oude Wit-Russische geslacht Radzivili, Anton Hendrik Radzivili. En zij voerden deze opera niet alleen in eigen land op, maar ook buiten de grenzen.
(zie ook Repertoire)

Het aantal landen waar Capella heeft opgetreden is groot. In de toenmalige tijd is het koor de gehele voormalige Sovjet Unie doorgereisd voor optredens, de laatste 10 jaar betoveren de zangers het publiek in Duitsland, Polen, Italië, Frankrijk, Spanje, Denemarken, Finland, Nederland, België en Oostenrijk.

Deelnames aan festivals resulteerden respectievelijk in een eerste plaats op het Internationale Festival van Russisch Orthodoxe Muziek in Belostok (1993) en de Grand Prix op het internationale Festival van orthodoxe kerkmuziek in Hainovka in Polen (2004/2005).

En dan de recensies die volgen op elk concert! Muziekrecensenten in verschillende landen roemen onveranderlijk de hoge graad van professionaliteit van het collectief, "de smeuïgheid en de symfonische breedte van de klank, de melodieusheid, de precisie en dramatiek", men onderstreept "de strakheid en zuiverheid van stijlen", het "evenwicht tussen dramatiek en oprechte religiositeit", de bekwaamheid te zingen als een kerkkoor, alswel op een romantisch concertante wijze die als eigenschappen heeft "helderheid in de dynamische contrasten, een rijkdom aan nuanceringen, beweeglijkheid van klank", en zij wijzen op het originele koloriet "de allerstilste akkoorden ontstaan als klanken komend van onder de pedalen van een orgel".
Door verder te gaan met het zorgvuldig bewaren van het nationaal folkloristisch repertoire, waaronder het werk dat door G. Shirma is verzameld en bewerkt, is Capella geleidelijk aan veranderd in een 'groot symfonisch' koor.

Grigory Romanovitsj SHIRMA (1892-1978) is niet allen bekend als oprichter en eerste leider van het koor dat nu zijn naam draagt, maar ook als kenner van folklore en muzikaal maatschappelijk actief mens. Gedurende de laatste 12 jaar van zijn leven stond hij aan het hoofd van de Wit-Russische Componistenbond. Geboren in het dorp Shakuna in het district Pruzhany, studeerde hij daar af aan het pedagogische instituut. Toen hij na de eerste wereldoorlog terugkwam van het front, werd hij directeur van een school die hij stichtte diep in het binnenland van Rusland. Toen hij in 1922 terugkeerde naar zijn vaderland, ging hij zich bezig houden met cultureel educatief onderwijs, richtte studentenkoren op, organiseerde talloze zangfestijnen en festivals. Hij was organisator, uitgever en schrijver van de krant "Wit-Russische kroniek".
Maar hoofdmoot van zijn activiteiten gedurende zijn hele leven vanaf 1910, was toch wel het verzamelen en bewerken van Wit-Russische volksliederen. Resultaat van dit werk was de uitgave "200 Wit-Russische volksliederen´en "Wit-Russische volksliederen" in vier delen.
Deze bundels zijn tot op de dag van vandaag de naslagwerken gebleven voor iedere Wit-Russische componist en musicus en eveneens voor iedereen die zich interesseert voor de Wit-Russische nationale cultuur.